Σε ένα κράτος με υψηλά επίπεδα διαφθοράς, η φοροδιαφυγή μετατρέπεται από μεμονωμένη παρανομία σε γενικευμένο, δομικό φαινόμενο λόγω της πλήρους αποδιοργάνωσης των ελεγκτικών μηχανισμών και της απώλειας εμπιστοσύνης των πολιτών.
Οι βασικοί λόγοι και τρόποι με τους οποίους συμβαίνει αυτό περιλαμβάνουν:
1. «Εξαγορά» του Φορολογικού Ελέγχου (Συμπαιγνία)
Δωροδοκία ελεγκτών: Σε ένα διεφθαρμένο περιβάλλον, οι επιχειρήσεις ή οι ιδιώτες μπορούν εύκολα να λαδώσουν τους φορολογικούς ελεγκτές. Αντί να πληρώσουν ένα μεγάλο πρόστιμο ή τον κανονικό φόρο στο κράτος, δίνουν ένα πολύ μικρότερο ποσό (μίζα) απευθείας στον υπάλληλο για να «κλείσει τα μάτια».
Πολιτικές παρεμβάσεις: Ισχυροί οικονομικοί παράγοντες χρησιμοποιούν τις διασυνδέσεις τους με την πολιτική εξουσία για να σβήσουν πρόστιμα, να εξαιρεθούν από ελέγχους ή να εξασφαλίσουν φωτογραφικές νομοθετικές ρυθμίσεις και αμνηστίες.
2. Αίσθημα Αδικίας και «Φορολογική Ανταρσία»
Έλλειψη ανταποδοτικότητας: Όταν οι πολίτες βλέπουν ότι οι φόροι τους δεν καταλήγουν σε δημόσια αγαθά (υγεία, παιδεία, υποδομές) αλλά κλέβονται από διεφθαρμένους αξιωματούχους, αναπτύσσουν τη νοοτροπία ότι «είναι δικαίωμά τους» να μην πληρώνουν.
Ηθική νομιμοποίηση: Η φοροδιαφυγή παύει να θεωρείται κοινωνικό έγκλημα. Οι πολίτες νιώθουν κορόιδα αν πληρώσουν, ξέροντας ότι οι υπόλοιποι (και κυρίως οι πλούσιοι) φοροδιαφεύγουν ασύστολα.
3. Αδύναμοι και Σκόπιμα Δυσλειτουργικοί Μηχανισμοί
Υποστελέχωση και κακός εξοπλισμός: Η πολιτική ηγεσία συχνά αφήνει σκόπιμα τις φορολογικές αρχές χωρίς ψηφιακά εργαλεία, διασυνδεδεμένα συστήματα ή επαρκές προσωπικό, ώστε να διευκολύνεται η απόκρυψη εισοδημάτων.
Ατιμωρησία: Ακόμα κι αν κάποιος εντοπιστεί, οι δικαστικές διαδικασίες καθυστερούν σκόπιμα, οι υποθέσεις παραγράφονται ή οι ποινές είναι εξαγοράσιμες και αστείες, εκμηδενίζοντας το ρίσκο της παρανομίας.
4. Πολυπλοκότητα και «Παράθυρα» του Νόμου
Εσκεμμένη ασάφεια: Οι νόμοι γράφονται συχνά με περίπλοκο τρόπο και γεμάτοι «παράθυρα» (loopholes). Αυτό γίνεται για να μπορούν οι έχοντες εξουσία και χρήμα να φοροδιαφεύγουν «νόμιμα» (φοροαποφυγή) ή να εκβιάζουν οι ελεγκτές τους πολίτες για δωροδοκία λόγω ασάφειας.
Το Αποτέλεσμα: Ο Φαύλος Κύκλος της Διαφθοράς
Η φοροδιαφυγή στερεί έσοδα από το κράτος.
Το κράτος, για να καλύψει τα κενά, αυξάνει τους φόρους σε όσους δεν μπορούν να κρυφτούν (μισθωτοί, συνταξιούχοι).
Η αύξηση αυτή ωθεί ακόμη περισσότερους ανθρώπους στην παραοικονομία για να επιβιώσουν, διαιωνίζοντας το πρόβλημα!!!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου